Elektromobil almağı düşünən hər kəsin verdiyi ilk suallardan biri budur: ayda nə qədər elektrik pulu ödəyəcəyəm? Cavab göründüyündən bir az mürəkkəbdir, çünki Azərbaycanda əhali üçün elektrik tarifi pillelidir — nə qədər çox işlədirsinizsə, hər əlavə kilovat-saat bir o qədər baha başa gəlir. Aşağıda real rəqəmlərlə addım-addım hesablayırıq.

Azərbaycanda elektrik enerjisinin tarifləri

Tarif (qiymət) Şurasının 29 dekabr 2024-cü il tarixli qərarına əsasən əhali qrupu üçün tariflər aylıq istehlak həcmindən asılı olaraq üç pillədən ibarətdir:

Aylıq istehlak	Tarif (ƏDV ilə)
200 kVts-a qədər	8,4 qəpik / kVts
200–300 kVts arası	10 qəpik / kVts
300 kVts-dan çox	15 qəpik / kVts

Bundan əlavə, əhali və 1 fazalı təchizat sxemi üzrə abunəçilər üçün aylıq 1 manat sabit tarif tətbiq olunur.

Ən vacib nüans: siz hansı pillədəsiniz?

Bu, hesablamanın açar məqamıdır. Elektromobili olmayan orta mənzil ayda təxminən 150–250 kVts istehlak edir — yəni birinci və qismən ikinci pillədə qalır.

Elektromobil əlavə olunanda mənzərə dəyişir. Gündə 50 km sürən sürücü ayda təxminən 300 kVts əlavə enerji tələb edir. Nəticədə ümumi istehlak asanlıqla 400–500 kVts-a çatır və elektromobilə sərf olunan enerjinin demək olar ki, hamısı üçüncü pilləyə — 15 qəpiyə düşür.

Ona görə də dürüst hesablama 8,4 qəpiklə deyil, 15 qəpiklə aparılmalıdır. Bir çox mənbədə rast gəlinən "elektromobil ayda 10 manata işləyir" iddiası məhz bu səbəbdən reallığı əks etdirmir.

100 kilometr neçə kilovat-saata başa gəlir?

Elektromobilin enerji sərfiyyatı modeldən, sürətdən, yükdən və mövsümdən asılıdır. Azərbaycan şəraitində real göstəricilər belədir:

• Şəhərdaxili sürüş: 14–17 kVts / 100 km
• Şosse, 100–120 km/saat: 18–22 kVts / 100 km
• Qış, isitmə işlək halda: yay göstəricisindən 20–30% çox

Buna şarj itkilərini də əlavə etmək lazımdır. Sayğacdan keçən enerjinin hamısı batareyaya çatmır — AC şarjda itki adətən 8–12% təşkil edir. Yəni avtomobil 16 kVts sərf edirsə, sayğac təxminən 18 kVts yazır.

100 km-in maya dəyəri

Sayğacdan keçən enerji	100 km-in qiyməti (15 qəpiklə)
17 kVts	2,55 AZN
19 kVts	2,85 AZN
22 kVts (qış / şosse)	3,30 AZN

Yəni real şəraitdə 100 kilometr təxminən 2,5–3,3 manata başa gəlir.

Aylıq xərc nə qədər olacaq?

Aylıq yürüş	Enerji	Aylıq xərc
500 km	~95 kVts	~14 AZN
1 000 km	~190 kVts	~29 AZN
1 500 km	~285 kVts	~43 AZN
2 000 km	~380 kVts	~57 AZN

Benzinlə müqayisə

Müqayisə üçün oxşar ölçülü benzin avtomobilini götürək. Aİ-95 markalı benzinin tənzimlənən pərakəndə qiyməti 1,60 AZN/litrdir.

Aylıq yürüş	Elektromobil	Benzin (8 l/100 km)	Fərq
1 000 km	~29 AZN	~128 AZN	~99 AZN
1 500 km	~43 AZN	~192 AZN	~149 AZN
2 000 km	~57 AZN	~256 AZN	~199 AZN

Yəni yanacaq xərcində fərq təxminən 4–4,5 dəfədir. İldə 18 000 km sürən sürücü üçün bu, təxminən 1 800 manat qənaət deməkdir.

Niyə ictimai şarj evdəkindən bahadır?

Avtomobillərə elektrik enerjisinin satışını həyata keçirən doldurma məntəqələri əhali qrupuna aid deyil. Onlar enerjini 12,5 qəpik/kVts tarifi ilə alır və üzərinə öz xidmət haqqını, avadanlığın amortizasiyasını və icarə xərcini əlavə edirlər.

Nəticədə ictimai məntəqədə şarj həmişə ev şarjından baha olur. İctimai stansiyalara yalnız yolda, uzun səfərlərdə ehtiyac yaranmalıdır — gündəlik şarj evdə aparılmalıdır.

Necə daha çox qənaət etmək olar?

• Evdə wallbox quraşdırın. Adi rozetkadan şarj həm yavaşdır, həm də itkiləri daha yüksəkdir.
• Gecə şarj edin. Şəbəkə yükü aşağı olanda gərginlik daha stabil olur, şarj səmərəliliyi artır.
• Batareyanı 20–80% aralığında saxlayın. Son 20%-in dolması həm yavaş gedir, həm də itki çoxdur.
• Təkər təzyiqini yoxlayın. Aşağı təzyiq sərfiyyatı 5%-ə qədər artıra bilər.
• Qışda avtomobili şəbəkəyə qoşulu halda qızdırın. Salonu batareyadan yox, xəttdən isitmək yürüşü qoruyur.

Nəticə

Azərbaycanda elektromobilin yanacaq xərci benzin avtomobilindən təxminən 4 dəfə aşağıdır — üçüncü tarif pilləsi nəzərə alınsa belə. 100 kilometr 2,5–3,3 manata, ayda 1 500 km isə təxminən 43 manata başa gəlir.

Ən böyük qənaət mənbəyi evdə düzgün quraşdırılmış şarj stansiyasıdır. Hansı modelin sizə uyğun olduğunu bilmirsinizsə, bizimlə əlaqə saxlayın — avtomobilinizin girişinə və evinizin elektrik şəraitinə uyğun həlli birlikdə seçək.